Soạn GDCD 9 bài 15: Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí của công dân

Chuyên mục: : Soạn GDCD 9

Công dân sinh sống tại Việt Nam đều phải tuân thủ những quy định của pháp luật nhà nước Việt Nam. Đó là trách nhiệm pháp lí của mỗi công dân. Tùy vào mức độ khác nhau có những hình thức xử lí khác nhau. Cùng tìm hiểu bài học dưới đây để hiểu rõ các loại vi phạm pháp luật và hình thức xử lí đối với mỗi loại tương ứng.

A. Kiến thức trọng tâm

I. Đặt vấn đề

Gợi ý trả lời câu hỏi:

a) Em hãy nhận xét các hành vi trên và cho biết người thực hiện từng hành vi mắc lỗi gì?

  • Hành vi (1): Xây nhà cao tầng, không giấy phép -> Xây nhà trái phép; đổ phế thải xuống cống thoát nước.
  • Hành vi (2): Đua xe, vượt đèn đỏ -> Vi phạm Luật An toàn giao thông
  • Hành vi (3): Tâm thần, đập phá -> Mắc lỗi nhưng không vi phạm pháp luật
  • Hành vi (4): Cướp giật dây chuyền, túi xách -> Tội trộm, cướp.
  • Hành vi (5): Vay tiền dây dưa không trả -> Xâm phạm tài sản của người khác.
  • Hành vi (6): Chặt cây, tỉa cành không đặt điểm báo -> Vi phạm nội quy an toàn lao động.

b)  Những hành vi đó đã gây hậu quả gì ?

Hành vi (1): Xây nhà cao tầng, không giấy phép, đổ phế thải xuống cống thoát nước -> Gây tắc cống, ngập nước, vi phạm quy định về xây dựng.

  • Hành vi (2): Đua xe, vượt đèn đỏ -> Gây thiệt hại về người và của.
  • Hành vi (3): Tâm thần, đập phá -> Làm hỏng mất tài sản quý.
  • Hành vi (4): Cướp giật dây chuyền, túi xách -> Gây tổn thất tài chính cho người khác.
  • Hành vi (5): Vay tiền dây dưa không trả -> Gây tổn thất tiền bạc của người khác.
  • Hành vi (6): Chặt cây, tỉa cành không đặt điểm báo -> Làm cho người đi đường bị thương.

c) Theo em, người thực hiện hành vi trên sẽ phải chịu trách nhiệm gì đối với hậu quả gây ra ?

  • Các hành vi trên (trừ hành vi (3) phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi của mình.

II. Nội dung bài học

1. Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi, do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện, xâm hại đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ.

2. Các loại vi phạm pháp luật:

  • Vi phạm pháp luật hình sự
  • Vi phạm pháp luật dân sự
  • Vi phạm pháp luật hành chính
  • Vi phạm kỉ luật

3. Trách nhiệm pháp lí là nghĩa vụ mà các cá nhân, tổ chức vi phạm pháp luật phải chấp hành những biện pháp bắt buộc do nhà nước quy định.

4. Các loại trách nhiệm pháp lí:

  • Trách nhiệm hình sự
  • Trách nhiệm dân sự
  • Trách nhiệm hành chính
  • Trách nhiệm kỉ luật

5. Ý nghĩa trách nhiệm pháp lí

  • Trừng phạt, ngăn ngừa, cải tạo, giáo dục người vi phạm pháp luật
  • Giáo dục ý thức tôn trọng và chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật
  • Bồi dưỡng lòng tin vào pháp luật và công lí trong nhân dân.

6. Trách nhiệm công dân

  • Chấp hành nghiêm chỉnh Hiến pháp và pháp luật
  • Đấu tranh với các hành vi việc làm vi phạm pháp luật.

Giải đáp câu hỏi và bài tập

Bài tập 1: Em hãy xác định các hành vi sau đây vi phạm pháp luật gì (hành chính, hình sự, dân sự) hay vi phạm kỉ luật.

a) Thực hiện không đúng các quy định trong hợp đồng thuê nhà

b) Giao hàng không đúng chủng loại, mẫu mã trong hợp đổng mua bán hàng hoá

c) Trộm cắp tài sản của công dân

d) Lấn chiếm vỉa hè, lòng đường

đ) Sử dụng tài liệu trái quy định trong giờ kiểm tra

ẹ) Vi phạm nội quy an toàn lao động của xí nghiệp

g) Đi xe máy 70 phân khối không có giấy phép lái xe

Bài tập 2: Trong các trường hợp dưới đây, trường hợp nào không phải chịu trách nhiệm pháp lí về hành vi của mình ? Vì sao ?

a)  Một người lái xe uống rượu, không làm chủ được tay lái đã đâm vào xe máy của người đi đường ;

b) Một em bé lên 5 tuổi, nghịch lửa làm cháy gian bếp của nhà hàng xóm.

Bài tập 3: Do muốn có tiền tiêu xài, Nam - học sinh lớp 9 (14 tuổi), đã nhận lời chuyển một gói hàng lớn để lấy tiền. Trên đường đi đưa hàng Nam đã bị các chú công an kiểm tra và phát hiện trong gói hàng có ma tuý. Các chú công an đã giữ Nam lại.

Theo em, trong các ý kiến sau đây, ý kiến nào là đúng ? Vì sao ?

a) Nam sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự, vì vận chuyển ma tuý là phạm tội;

b)  Nam không phải chịu trách nhiệm hình sự vì ít tuổi ;

c)  Nam không phải chịu trách nhiệm hình sự, vì bị lừa, khi nhận chuyển gói hàng không biết có ma tuý ở trong.

Câu 4: Tú (14 tuổi - Học sinh lớp 9) ngủ dậy muộn nên mượn xe máy của bố để đi học. Qua ngã tư gặp đèn đỏ, Tú không dừng lại, phóng vụt qua và chẳng may va vào ông Ba - người đang đi đúng phần đường của mình, làm cả hai cùng ngã và ông Ba bị thương nặng.

Hãy nhận xét hành vi của Tú. Nêu các vi phạm pháp luật mà Tú đã mắc và trách nhiệm của Tú trong sự việc này.

Bài tập 5: Trong các ý kiến sau, ý kiến nào đúng ? Vì sao ?

a)  Bất kì ai phạm tội cũng đều phải chịu trách nhiệm hình sự ;

b) Trẻ em dù có phạm tội nặng đến đâu cũng không phải chịu trách nhiệm hình sự;

c) Những người mắc bệnh tâm thần không phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình ;

d)  Người dưới 16 tuổi không phải chịu trách nhiệm hình sự ;

đ) Người dưới 18 tuổi không phải chịu trách nhiệm hành chính ;

e) Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về mọi vi phạm hành chính do mình gây ra.

Phần trên, hocthoi.net đã soạn đầy đủ lý thuyết và bài tập của bài học: Soạn GDCD 9 bài 15: Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí của công dân . Bài học nằm trong chuyên mục: Soạn GDCD 9. Phần trình bày do Tech120 chủ biên. Nếu có bài tập nào chưa rõ, có phần nào muốn hiểu rộng thêm, bạn đọc vui lòng comment bên dưới. Ban biên tập sẽ giải đáp giúp các bạn trong thời gian sớm nhất.

Bài soạn các môn khác

Bình luận